HearmonyPiano-akkoorden: overzicht en opbouw
Elk basisakkoord op de piano bouw je met één telregel. Zet een vinger op de grondtoon, tel 4 halve tonen omhoog voor een majeurakkoord of 3 voor een mineurakkoord, en tel dan vanaf de grondtoon 7 halve tonen voor de kwint. Zo vind je C (C–E–G) en Am (A–C–E) zonder schema, en hieronder staan alle 24 majeur- en mineurakkoorden op een rij.
Hoe bouw je een akkoord op de piano?
Een pianoakkoord is in de basis een drieklank: grondtoon, terts en kwint. Een halve toon is de eerstvolgende toets, wit of zwart. Tel dus elke toets mee, niet alleen de witte.
- Grondtoon: de letter van het akkoord. Voor C is dat de witte toets links van de twee zwarte toetsen; meer hulp bij het vinden staat in de noten op de pianotoetsen.
- Terts: 4 halve tonen hoger voor majeur (C → E), 3 voor mineur (C → Es).
- Kwint: 7 halve tonen boven de grondtoon (C → G), bij majeur en mineur hetzelfde.
Met de rechterhand speel je een akkoord meestal met duim, middelvinger en pink (vingers 1–3–5). Met de linkerhand is het omgekeerd: pink, middelvinger, duim (5–3–1). Eén veelgemaakte fout: de beginnoot als "1" tellen. Tel de stappen, niet de toetsen; van C naar E zijn vier stappen.
Op akkoordenbladen staan de namen meestal in het Engels. Bb is bij ons Bes, Eb is Es, Ab is As, F# is Fis en C# is Cis. Een "m" achter de letter betekent mineur: Am is a mineur. In Vlaanderen, waar de academie do-re-mi gebruikt, heet C ook do majeur en Am la mineur.
Welke basisakkoorden moet je kennen?
Begin met de zes akkoorden die alleen witte toetsen gebruiken: C, F, G, Am, Dm en Em. Dat zijn de akkoorden van de toonsoort C majeur, en met C, G, Am en F speel je al de bekendste popprogressie. Welke schema's daarmee gemaakt worden, staat in bekende akkoordprogressies.
Daarna volgen D, E en A, met één zwarte toets in het midden, en hun mineurbroertjes Cm, Fm en Gm. De overige akkoorden met twee of drie zwarte toetsen komen pas aan bod als je in andere toonsoorten gaat spelen.
Hoe zien majeur- en mineurakkoorden eruit?
Majeur- en mineurakkoorden vormen vaste patronen van witte (w) en zwarte (z) toetsen. Wie de patronen kent, hoeft niet elk akkoord apart uit het hoofd te leren.
| Majeur | Noten | Toetsen |
|---|---|---|
| C | C–E–G | w–w–w |
| Des (C#) | Des–F–As | z–w–z |
| D | D–Fis–A | w–z–w |
| Es (Eb) | Es–G–Bes | z–w–z |
| E | E–Gis–B | w–z–w |
| F | F–A–C | w–w–w |
| Fis (F#) | Fis–Aïs–Cis | z–z–z |
| G | G–B–D | w–w–w |
| As (Ab) | As–C–Es | z–w–z |
| A | A–Cis–E | w–z–w |
| Bes (Bb) | Bes–D–F | z–w–w |
| B | B–Dis–Fis | w–z–z |
| Mineur | Noten | Toetsen |
|---|---|---|
| Cm | C–Es–G | w–z–w |
| Cism (C#m) | Cis–E–Gis | z–w–z |
| Dm | D–F–A | w–w–w |
| Esm (Ebm) | Es–Ges–Bes | z–z–z |
| Em | E–G–B | w–w–w |
| Fm | F–As–C | w–z–w |
| Fism (F#m) | Fis–A–Cis | z–w–z |
| Gm | G–Bes–D | w–z–w |
| Gism (G#m) | Gis–B–Dis | z–w–z |
| Am | A–C–E | w–w–w |
| Besm (Bbm) | Bes–Des–F | z–z–w |
| Bm | B–D–Fis | w–w–z |
Zie je de spiegeling? C, F en G zijn helemaal wit; D, E en A hebben een zwarte toets in het midden; Des, Es en As hebben juist een witte in het midden. Bij mineur is het precies andersom: Dm, Em en Am zijn wit, Cm, Fm en Gm hebben een zwarte middentoets. Van majeur naar mineur ga je altijd door alleen de middelste toon één toets omlaag te zetten.
Fis en Ges zijn op de piano hetzelfde akkoord (Ges–Bes–Des), net als Cis en Des. De naam hangt af van de toonsoort: in een stuk met kruizen schrijf je Fis, in een stuk met mollen Ges.
Hoe wissel je makkelijk tussen akkoorden?
Je wisselt makkelijk door niet elk akkoord in de grondligging te spelen, maar in een omkering die dicht bij het vorige akkoord ligt. Houd gemeenschappelijke tonen vast en schuif de rest naar de dichtstbijzijnde toets.
| Akkoord | Grondligging | Handige ligging | Wat beweegt |
|---|---|---|---|
| C | C–E–G | C–E–G | – |
| F | F–A–C | C–F–A | C blijft, E → F, G → A |
| G | G–B–D | B–D–G | C → B, E → D, G blijft |
Voor de popprogressie Am–F–C–G werkt deze reeks: Am (A–C–E), F (A–C–F), C (G–C–E), G (G–B–D). Je hand blijft op dezelfde plek en per wissel bewegen maar een of twee vingers. Speel met de linkerhand de grondtoon eronder, dan klinkt elk akkoord toch als zichzelf. Hoe omkeringen werken en hoe je ze hoort, staat in omkeringen van akkoorden.
Oefen elke wissel eerst langzaam, vier tellen per akkoord, zonder te kijken. Lukt dat drie keer achter elkaar foutloos, verdubbel dan het tempo.
Welke akkoorden komen daarna?
Na majeur en mineur kun je met dezelfde telregel elk ander akkoord bouwen. Tel steeds in halve tonen vanaf de grondtoon:
| Akkoord | Halve tonen | Op C |
|---|---|---|
| Verminderd (Cdim) | 0–3–6 | C–Es–Ges |
| Overmatig (Caug) | 0–4–8 | C–E–Gis |
| Csus2 / Csus4 | 0–2–7 / 0–5–7 | C–D–G / C–F–G |
| C7 | 0–4–7–10 | C–E–G–Bes |
| Cmaj7 | 0–4–7–11 | C–E–G–B |
| Cm7 | 0–3–7–10 | C–Es–G–Bes |
Hoe de vierklanken klinken en waar je ze tegenkomt, staat in septiemakkoorden. Wie de theorie liever in één overzicht leest: de Wikipedia-pagina over het akkoord zet de soorten op een rij.
Hoe leer je akkoorden ook horen?
Een akkoord kunnen spelen is iets anders dan het herkennen als je het hoort. Wil je liedjes op gehoor naspelen of mee kunnen spelen met anderen, train dan ook je oor. Drie oefeningen die je aan de piano kunt doen:
- Blind majeur of mineur: laat iemand anders C of Cm spelen, in willekeurige volgorde, en zeg zonder te kijken wat je hoort.
- Zing de grondtoon: speel een akkoord en zing de laagste toon. Dat traint het horen van de bas, die je later nodig hebt bij akkoordschema's.
- Raad het volgende akkoord: speel C en daarna F, G of Am, en probeer vooraf te horen welke het wordt.
Een volledig stappenplan staat in akkoorden herkennen op gehoor, en de bredere leervolgorde in muzikaal gehoor trainen.
Akkoorden leren horen met Hearmony
Hearmony leert je geen piano spelen, maar traint wel het horen van precies deze akkoorden. In Chord Garden onderscheid je majeur, mineur, verminderd, overmatig, sus2 en sus4; in Seventh Heaven komen dominant 7, maj7, m7 en omkeringen erbij. In de gratis side quest Chord Numbers leer je dat C, F en G in C majeur de akkoorden I, IV en V zijn, en die nummers ook te horen.
De akkoorden klinken op een gesamplede vleugel of een elektrische gitaar. De interface van Hearmony is voorlopig alleen in het Engels; de app is er voor iPhone in de App Store.