HearmonyToelatingsexamen conservatorium voorbereiden
Bij een toelatingsexamen voor het conservatorium speel je niet alleen voor op je hoofdvak, maar maak je meestal ook een test in muziektheorie en gehoor. Daarin komen steeds dezelfde onderdelen terug: noten in G- en F-sleutel, toonsoorten, intervallen, drieklanken, nazingen, van blad zingen en ritmisch en melodisch dictee. Hoe zwaar elk onderdeel weegt, verschilt per instelling, per opleiding en per jaar, dus de officiële pagina van jouw conservatorium heeft altijd het laatste woord.
Wat wordt er getoetst bij een toelatingsexamen?
Een toelatingsexamen bestaat bijna altijd uit een auditie op je hoofdvak en een theorie- en gehoortest. Sommige opleidingen voegen er een workshop, een motivatiegesprek of een video aan toe. De auditie beslist meestal het zwaarst; de theorietest laat zien of je de theorie- en gehoorvakken van het eerste jaar kunt volgen.
Er bestaat geen landelijke lijst met eisen. Hieronder staan de eisen die vier instellingen zelf publiceren, geraadpleegd in oktober 2026. Ze gelden voor de genoemde opleiding; voor jazz, pop, compositie of andere richtingen kunnen andere eisen gelden.
| Instelling en opleiding | Theorie | Gehoor | Bron |
|---|---|---|---|
| HKU Utrechts Conservatorium, bachelor Klassieke muziek en Historische Uitvoeringspraktijk | Voortekens van alle majeur- en mineurtoonsoorten; alle intervallen; trappen I t/m VII met omkeringen; dominantseptiem- en verminderd septiemakkoord met omkeringen; begrippen transpositie, modulatie en cadens; ritmes omschrijven naar een andere maatsoort | A prima vista zingen (G-sleutel, eventueel F-sleutel); ritmes uitvoeren; melodie nazingen en noteren; maatsoort herkennen; halfslot en authentieke cadens herkennen; grondtoon bepalen; baslijn noteren; majeur en mineur herkennen | HKU, eisen theoretisch toelatingsexamen (pdf) |
| Conservatorium Maastricht (Zuyd), Music in Education (Docent Muziek) | Online test, thuis te maken: G- en F-sleutel; toonsoorten tot en met 7 voortekens; majeur en mineur (oorspronkelijk, harmonisch, melodisch); stijgende en dalende intervallen; drieklanken majeur, mineur, verminderd en overmatig in omkeringen; dominantseptiemakkoord in omkeringen | Intervallen stijgend en dalend herkennen en nazingen; ritme van ongeveer 2 maten nadoen; melodie nazingen; melodisch dictee zonder alteraties; ritmisch dictee; eenvoudige melodie van blad zingen | Toelatingsexamen Docent Muziek |
| Koninklijk Conservatorium Brussel, bachelor (behalve jazz, compositie en directie) | Generieke toets Basisvaardigheden Muziek, met als uitslag code groen, oranje of rood. Bij rood eindigt de toelatingsproef. Wie al een creditbewijs in het hoger muziekonderwijs heeft, is vrijgesteld. Proeven in april en mei, inschrijven tot 14 dagen vooraf. | Zelfde toets: code oranje betekent extra aandacht voor de vakken Gehoor en Theorie en/of Ritmiek en Intonatie | KCB, aanvulling onderwijs- en examenreglement 2025-2026 (pdf) |
| Koninklijk Conservatorium Antwerpen (AP), bachelor 1 | Proef Algemene Muziekleer (AML), alleen voor kandidaten op niveau bachelor 1. De instructies staan op de inschrijvingspagina van je vakgroep. | Gehoorvorming, in dezelfde proef | KCA, toelatingsproef vakgroep Houtblazers 2025-2026 (pdf) |
De andere conservatoria in Nederland en Vlaanderen publiceren hun eisen op hun eigen toelatingspagina's. Die pagina's veranderen elk jaar, dus lees ze opnieuw in het jaar dat je auditie doet.
Welke gehoortest krijg je?
De gehoortest draait om horen, onthouden en opschrijven. In de bronnen hierboven komen deze opdrachten het vaakst terug:
- Nazingen. Een korte melodie of motief horen en terugzingen. Dat test je muzikale geheugen meer dan je stem.
- Intervallen. Herkennen en nazingen, stijgend en dalend. Een overzicht van alle intervallen staat in intervallen in muziek.
- Akkoorden. Majeur of mineur herkennen, bij een losse drieklank en in een fragment. Hoe je stap voor stap verder komt, lees je in akkoorden herkennen op gehoor.
- Dictee. Een gespeelde melodie of een ritme noteren. Bij de HKU schrijf je ook de baslijn van een akkoordreeks op in de F-sleutel.
- Van blad zingen. Een onbekende melodie a prima vista zingen, soms met begeleiding van de docent.
- Cadensen en toonsoort. Horen of een zin open of gesloten eindigt, en de grondtoon vinden. Meer daarover in cadensen uitgelegd.
Herkennen leer je het snelst met korte, dagelijkse luisteroefeningen. Nazingen, van blad zingen en dictee vragen meer: daar heb je muziekpapier, je stem en liefst iemand nodig die voorspeelt en controleert.
Hoe moeilijk is de theorietest?
De theorietest vraagt meer dan de beginselen, maar geen harmonieleer op conservatoriumniveau. Ter vergelijking: het HaFaBra-theorie-examen C, het niveau van een gevorderde amateur, vraagt toonladders tot 4 kruizen en 4 mollen. Maastricht vraagt toonsoorten tot 7 voortekens en de HKU de voortekens van alle toonsoorten. Wat de HaFaBra-niveaus precies vragen, staat in het AMT-examen A, B en C.
Je moet de theorie vooral vlot kunnen toepassen. Weet je zonder na te denken dat 3 mollen Es majeur of c mineur is? Kun je vanaf Fis een kleine sext bouwen (Fis–D) en een dominantseptiemakkoord in de tweede omkering noteren? Dan zit je in de buurt. De voortekens leer je het snelst met de kwintencirkel.
De HKU biedt een nivotest aan die laat zien waar je staat. Volgens de HKU moet je daarin in de meeste categorieën ongeveer 80% halen, en ook redelijk vlot werken. In dezelfde tekst verwijst de HKU naar het oefenprogramma Fundamentals van een van haar docenten.
Hoe bereid je je voor?
Begin minstens drie maanden voor je auditie en oefen elke dag 20 tot 30 minuten theorie en gehoor, naast je hoofdvak. Dit plan van 12 weken bouwt de stof op in de volgorde waarin de onderdelen op elkaar steunen.
| Weken | Theorie | Gehoor |
|---|---|---|
| 1–3 | G- en F-sleutel vlot lezen; alle voortekens via de kwintencirkel; majeur en de drie mineurvormen schrijven | Intervallen stijgend tot de octaaf; elke dag een korte melodie nazingen |
| 4–6 | Alle intervallen bouwen vanaf elke toon; drieklanken majeur, mineur, verminderd en overmatig in omkeringen | Intervallen ook dalend; majeur, mineur, verminderd en overmatig herkennen; ritmisch dictee van 2 maten |
| 7–9 | Trappen I t/m VII; dominantseptiemakkoord en omkeringen; begrippen modulatie en transpositie | Melodisch dictee van 4 maten; halfslot tegen authentieke cadens; van blad zingen in C, G en F majeur |
| 10–12 | Zwakke plekken herhalen; een proeftest zoals de HKU-nivotest op tijd maken | Proefexamen met een docent: nazingen, dictee en van blad zingen onder tijdsdruk |
Neem je eigen nazingen en van-blad-zingen op met je telefoon en luister het de volgende dag terug. Je hoort dan zelf waar je zuiver bleef en waar je wegzakte.
Is een vooropleiding nodig?
Een vooropleiding is in de bronnen hierboven geen voorwaarde voor toelating. Wel bieden veel conservatoria een vooropleiding of jong-talentprogramma aan: lessen naast de middelbare school voor leerlingen die later auditie willen doen. Je krijgt daar hoofdvakles, theorie en gehoortraining en kent na afloop de manier van toetsen van dat conservatorium.
Wie geen vooropleiding volgt, kan dezelfde basis leggen bij een muziekschool, een centrum voor de kunsten of in Vlaanderen de academie, met een theorie- of notenleerdocent die je op de test voorbereidt. Vraag ook of je conservatorium open dagen, proeflessen of een vooraf-advies over je niveau aanbiedt; het KCB noemt in zijn reglement bijvoorbeeld de mogelijkheid van een voorafgaande opinie op basis van een opname.
Het gehoordeel oefenen met Hearmony
Hearmony traint het herkennen in de gehoortest, niet het zingen of noteren. Interval Peaks oefent alle intervallen tot de octaaf, stijgend, dalend en samenklinkend. Chord Garden traint majeur, mineur, verminderd en overmatig; Seventh Heaven het dominantseptiemakkoord en omkeringen. In Progression Highway leer je in de unit "Phrase endings" een authentieke cadens (Finished) van een halfslot (Unfinished) te onderscheiden, en Rhythm Ranch oefent tempo, maat in 3 of 4 en ritmes natikken.
Nazingen, van blad zingen en dictee schrijven doet Hearmony niet: de app gebruikt geen microfoon. Combineer de app dus met een docent of een oefenpartner. De interface van Hearmony is voorlopig alleen in het Engels. Hoe je het gehoor in de juiste volgorde opbouwt, staat in muzikaal gehoor trainen. Hearmony is er voor iPhone in de App Store.